Một thoáng Di Linh

Tôi vừa có một kỳ nghỉ hoàn hảo ở Di Linh. Không khí se lạnh buổi sáng, buổi chiều, sự mát dịu buổi trưa khi nắng hừng lên trên thảm xanh mênh mông những vạt đồi cà phê lượn sóng, và thảng hoặc, một làn mưa như sương, khiến ta xuýt xoa nhớ nhung đất Bắc…

Ở đây, bất chợt tôi đọc được một tài liệu liên quan đến những cuộc thám hiểm Tây Nguyên kì vĩ và mạo hiểm của Alexandre Yersin (1863 - 1943), mà sau này có nhà làm phim nào dựng lại những chặng đường ấy, sẽ vô cùng cuốn hút, chẳng khác nào những phim trinh thám và hành động trứ danh.

Thì ra, đích đến đầu tiên, chuyến thám hiểm đầu tiên, ngay sau khi từ Pháp sang Đông Dương (1890) của bác sĩ tài danh, nhà thám hiểm quả cảm A. Yersin lại là Di Linh.

Đó là những ngày đầu tiên về định cư ở Xóm Cồn, Nha Trang vào năm 1891, hành nghề y với cái tên thân thiết "ông Năm", Yerin đã có ý định tìm một con đường bộ vào Sài Gòn.

Thuở ấy chưa có đường bộ xuyên Việt. Từ Nha Trang, ông cùng mấy người Việt bản địa dẫn đường, đi ngựa vào Phan Rí, và lần theo thung lung sông Lũy mà đi. Rốt cục, ông không đến được Sài Gòn mà lại đến Di Linh, tìm thấy một cao nguyên mênh mông trên độ cao trung bình 1.000m so với mặt biển.

Chuyến đi lạc đến Di Linh, đã gợi cho Yersin, ở tầm một nhà y học, nhà bác học, bao điều về thiên nhiên, về con người…

Khác hẳn với Sài Gòn, Nha Trang, Hải Phòng, nơi ông đã từng chứng kiến mùa nóng thiêu đốt của mặt trời nhiệt đới, Di Linh ở độ cao trung bình 1.000m mà khí hậu mùa hè đã tuyệt vời thế này, thì ở bậc thềm cao hơn, 1.300m, 1.500m, thiên nhiên, khí hậu chắc chắn sẽ tương đồng như xứ sở ôn đới Thụy Sĩ, Pháp, quê hương ông.

Ông lại tiếp tục một chuyến đi nữa vào ngày 23/9/1892, từ Nha Trang lên Buôn Ma Thuột, sang tận Stungtreng bên bờ Mekong.

Nhưng phải đến cuộc hành trình thứ ba, bắt đầu từ Đồng Nai, lên Di Linh, rồi ngược lên thác Prenn, lên chân ngọn Langbiang, Yersin mới hoàn thành cuộc khám phá ra Đà Lạt, vào ngày 21/6/1893.

“Từ trong rừng thông bước ra, tôi sững sờ khi đối diện một bình nguyên hoang vu giống như mặt biển tràn đầy những làn sóng màu xanh lá cây. Sự hùng vĩ của rặng Langbiang hòa lẫn vào đường chân trời tây bắc tạo nên bối cảnh tráng lệ, gia tăng vẻ đẹp của vùng đất này…” Đó là những trang nhật ký của người tình Yersin khi phát hiện ra ý trung nhân Đà Lạt.

Chỉ sáu năm sau đó, năm 1899, toàn quyền Paul Doumer đã cho thiết lập khu nghỉ dưỡng cho người Pháp tại chân dãy Langbiang, có tên là Đà Lạt bây giờ.

***

So với cao nguyên Lâm Viêm, Di Linh thấp hơn năm trăm mét, không có những điểm đột khởi như trong dãy Langbiang (đỉnh cao nhất núi Bà, 2.167m), nhưng địa hình lượn sóng chập trùng, tầng phong hóa dày, đất bazan mầu mỡ.

Nếu ăn và chơi thì nên đến thành phố ngàn hoa và bạt ngàn thông Đà Lạt, một cuộc ăn chơi rất đáng giá mà bất cứ người Việt nào, và cả những du khách thế giới, nên đến ít nhất một lần trong đời. Nhưng nếu để sống, để di dưỡng sức khỏe, thì nên ở Di Linh.

Dường như nhiều người có chung niềm yêu mến Di Linh như tôi, và nhanh nhạy, thực tế hơn tôi, họ quyết biến niềm yêu mến ấy thành hiện thực.

Từ Sài Gòn, Vũng Tàu, Hà Nội, họ đã đến Di Linh mua đất. Khi dự án đường cao tốc Dầu Giây – Đà Lạt được khởi công, giá đất ở Di Linh bỗng tăng đột ngột. Năm 2016, người cháu gọi tôi bằng cậu đang sống ở khu quy hoạch gần trường dạy lái xe Di Linh khuyên tôi mua một lô đất 200m2, giá 200 triệu, thì nay đã tăng gấp năm lần. Bốn năm, bỏ túi tám trăm triệu, một vốn bốn lời.

Đóng vai một người đi mua đất, buổi chiều se lạnh, tôi lang thang đến khu vườn cà phê bên hồ Tây, một hồ lớn mấy chục héc ta nằm gọn giữa lòng thị trấn Di Linh. Nơi đây trước kia là một hợp tác xã trồng chè và cà phê, thu hút nhiều lao động từ Nam Định, Thái Bình vào lập nghiệp.

- Bác định mua đất à? - Người đàn bà tuổi ngoài năm mươi, đẹp nền nã, đến gần tôi chủ động bắt chuyện. Tiếc quá, giá bác đến từ tháng trước. Em vừa bán hai sào rưỡi vườn cà phê này cho một bác từ Vũng Tàu lên mua. Hai sào rưỡi trong này là 2.500m2. Họ chẳng cần mặc cả. Em nói năm tỷ, liền trao tiền mặt luôn bác ạ…

Theo Baomoi.com